Η δημοσιογραφία

Με τις πρόσφατες πολιτικές εξελίξεις, ήρθε πάλι στην επιφάνεια, το θέμα της «δημοσιογραφίας». Ποια είναι «καλή», «σωστή», «αντικειμενική» κλπ και ποια είναι «κατευθυνόμενη», «μαύρη προπαγάνδα» κλπ ; Τι πρέπει και τι δεν πρέπει να πιστεύουμε;
Αρχικά, θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε, πως , όπως κάθε ανθρώπινη συμπεριφορά, έτσι και η σύνταξη και μετάδοση των ειδήσεων γίνονται με τρόπο που να εξυπηρετείται ένας συγκεκριμένος στόχος. Δεν υπάρχει «αντικειμενικός» στόχος, εφόσον καθορίζεται από συγκεκριμένους ανθρώπους (υποκείμενα) γιαυτό και δεν νοείται «αντικειμενική» δημοσιογραφία. Η δημοσιογραφία είναι πάντα «υποκειμενική» δηλαδή ένα μέσο για την επίτευξη συγκεκριμένου στόχου του υποκειμένου.
Συγκεκριμένα, στις συζητήσεις που βλέπουμε στα κανάλια, η επιλογή των συμμετεχόντων, η σειρά και η διάρκεια ομιλίας του καθένα, τα θέματα που μπαίνουν, οι διακοπές, οι αλληλοκαλύψεις, οι εμβόλιμες ερωτήσεις, οι αντιπαραθέσεις κλπ. όλα μα όλα υπηρετούν τον σκοπό εκείνου που οργανώνει την συζήτηση. Το ίδιο και τα τεχνικά χαρακτηριστικά που επιλέγονται όπως : οι διακοπές για διαφημίσεις, ο τρόπος λήψης των συμμετεχόντων, η σύνθεση των τηλεοπτικών παραθύρων και κάθε άλλη «κινηματογραφική» λεπτομέρεια, υπακούει στο επιθυμητό αποτέλεσμα που πρέπει να βγει, δηλαδή στον στόχο που έχει καθοριστεί.
Οι ειδήσεις που μεταδίδονται, ομοίως, εντάσσονται σε αυτή την λογική. Η επιλογή της είδησης, το κείμενο παρουσίασης της, το τρόπος παρουσίασης, το ύφος του παρουσιαστή, τα πλάνα που ταυτόχρονα «παίζουν» σε παράθυρα, το «ιδεολογικό μοντάζ» δηλαδή η διαδοχή και διάρκεια των πλάνων (που δίνουν το νόημα που θέλει ο σκηνοθέτης), όλα μα όλα υπακούουν στον στόχο, στο τελικό αποτέλεσμα που πρέπει να παραχθεί. Σε αυτή την λογική υπακούνε και περιπτώσεις «ειδήσεων» όπως : «μη επιβεβαιωμένες πληροφορίες λένε …», «υπάρχει ένα δημοσίευμα που ..», «διέρρευσε η πληροφορία», «το non paper λέει», «όλα δείχνουν ότι …» κλπ.
Όλα αυτά σηματοδοτούν και τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να παρακολουθούμε την δημοσιογραφία. Έχοντας επίγνωση της όλης διαδικασίας, γνωρίζοντας πως όλα γίνονται για τον εκάστοτε στόχο, παρατηρώντας τα τεχνικά χαρακτηριστικά μετάδοσης κλπ. εκείνο που έχουμε να κάνουμε είναι να στεκόμαστε μόνο στα γεγονότα, δηλαδή μόνο σε ό,τι έχει συμβεί και όχι στον τρόπο που παρουσιάζεται. Συνήθως, για την δημιουργία εντυπώσεων, οι δημοσιογράφοι χρησιμοποιούν μια γλώσσα που δείχνει πως αναφέρεται σε γεγονότα ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για εκτιμήσεις και διασπορά «ψευδών ειδήσεων» (πχ. «έρχεται μνημόνιο», «οδηγούμαστε στον γκρεμό», «δείχνει την αποτυχία», «θα .. γίνει αυτό», «σημαίνει … εκείνο», «την Δευτέρα κλείνουν οι τράπεζες», «έρχεται .. credit control» κλπ. κλπ.).
Στο θέμα του νόμου τα πράγματα είναι απλά : παρανομία γίνεται μόνο στην περίπτωση που ανακοινωθεί ένα γεγονός το οποί δεν έχει συμβεί. Όλα τα άλλα είναι στόχοι, θέσεις, πολιτικές εκτιμήσεις, γνώμες κλπ. που ο καθένας μπορεί να έχει και να προβάλλει. Στο θέμα όμως του γεγονότος, ο νόμος θα πρέπει να είναι σαφής και αυστηρός. Δυστυχώς ο κόσμος, εκτός από τα γεγονότα, πιστεύει και τις εκτιμήσεις και γιαυτό φοβάται και τρομοκρατείται. Είναι θέμα παιδείας να μάθει να ξεχωρίζει την πραγματικότητα από την «φανταστική πραγματικότητα».